Vài năm trở lại đây, "Chuyển Đổi Số" (Digital Transformation) đã thoát ra khỏi các tài liệu kỹ thuật để trở thành câu chuyện cửa miệng trong mọi buổi cà phê, toạ đàm doanh nghiệp. Từ startup non trẻ đến những "cây đa cây đề" từng vang bóng một thời nhưng đang loay hoay trước khúc quanh của thị trường, ai cũng nói về nó.
Họ nói về chuyển đổi số như một chiếc phao cứu sinh, hay đôi khi, chỉ vì một nỗi sợ vô hình: "Sợ bị bỏ lại phía sau."
Nhưng có một thực tế trần trụi mà ít ai dám thừa nhận: Hầu hết chúng ta đang lao vào cuộc chơi công nghệ này với tâm thế mâu thuẫn. Chúng ta khao khát sự "Chuyển" mình rực rỡ, nhưng lại run rẩy và e ngại trước cái giá của sự "Đổi" thay.
Nghịch lý của sự "Tiện tay"
Tôi gọi đây là căn bệnh của sự thỏa hiệp.
Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chi tiền tấn cho hệ thống ERP, quy trình chuẩn chỉnh, nhưng văn hóa vận hành lại không thay đổi. Một ví dụ kinh điển: Ban Lãnh đạo hô hào "phải làm theo hệ thống", "phải tuân thủ quy trình", nhưng chính họ là người đầu tiên phá vỡ điều răn đó.
Thay vì log một yêu cầu lên hệ thống (vốn chỉ mất 2 phút và giúp lưu vết dữ liệu), họ chọn cách nhấc điện thoại lên và "í ới" nhân viên cho nhanh. Cái sự "nhanh" nhất thời của người lãnh đạo đã vô tình giết chết tính kỷ luật của cả một tổ chức.
Hệ quả là gì?
Chúng ta có một bộ máy hiện đại nhưng cách vận hành thì thô sơ. Cả tổ chức rơi vào trạng thái "bận tối mặt tối mũi" – nhưng bi hài thay, họ bận rộn để xử lý thủ công những tác vụ lẽ ra đã được tự động hóa. Công nghệ khi đó không những không giải phóng con người, mà còn trở thành gánh nặng thứ hai.
Chuyển đổi số là cuộc cách mạng từ "Ghế nóng"
Đừng kỳ vọng sự chuyển đổi đến từ nhân sự thực thi hay bộ phận IT. Một góc nhìn thẳng thắn: Mọi sự chuyển đổi phải bắt nguồn từ chính người chủ doanh nghiệp.
Người lãnh đạo cao nhất phải là kẻ "phát cờ", "chiêu binh" và kiên định với cuộc tái cấu trúc này. Phát cờ gì? Chiêu binh nào? Khởi xướng ra sao? Tất cả phụ thuộc vào bộ lý luận cốt tủy của người đứng đầu. Nếu tư duy lãnh đạo chưa "số hóa", thì đừng mong doanh nghiệp chuyển đổi số.
Đừng để công cụ đánh lừa mục đích
Chúng ta thường sa đà vào những cuộc tranh luận vô tận: SAP, Oracle, Odoo hay MISA tốt hơn?
Hãy tỉnh táo lại. Bản chất của ERP hay bất kỳ phần mềm nào cũng chỉ là CÔNG CỤ. Nó là phương tiện để giúp dòng chảy kinh doanh nhanh hơn, minh bạch hơn, giúp lãnh đạo có thời gian để tư duy chiến lược thay vì sa lầy vào sự vụ.
"Chuyển Đổi Số là phương thức, không phải là đích đến."
Đừng tự hào vì mình dùng hệ thống triệu đô, hãy tự hào vì hệ thống đó giúp mình phục vụ khách hàng tốt hơn như thế nào.
Quay về câu hỏi cốt tử: Bạn là ai?
Giữa ma trận hỗn loạn của các hội thảo, khóa học về AI, Big Data, Blockchain... chúng ta rất dễ bị lạc lối. Trước khi mua thêm bất kỳ một phần mềm nào, hãy trả lời câu hỏi then chốt này:
"Cơ sở giá trị cốt lõi (Core Value) làm nên tổ chức của bạn là gì?"
Thông thường, sẽ có 3 hướng đi chính:
- Lấy Khách hàng làm trung tâm (Customer Centric)
- Lấy Người tài làm trung tâm (Talent Centric)
- Lấy Sản phẩm/Công nghệ làm trung tâm (Product/Tech Centric)
Bạn có thể kết hợp, nhưng mặc nhiên phải xác định được đâu là "Mỏ neo" quan trọng nhất định nghĩa nên tổ chức mình.
Lời kết
Chúng ta sẽ mãi bối rối, mãi chạy theo đuôi những xu hướng công nghệ mới nếu không có nội lực từ bên trong. Sự hỗn loạn hiện tại không đến từ việc thiếu công nghệ, mà đến từ sự mơ hồ trong định hướng.
Hãy dừng lại một nhịp. Đừng vội vã lựa chọn giải pháp khi chưa hiểu rõ bài toán. Chỉ khi nào bạn BIẾT, HIỂU và TIN vào những gì định nghĩa nên doanh nghiệp mình, lúc đó, công nghệ mới thực sự trở thành đôi cánh, thay vì là gánh nặng.
Bài viết thể hiện góc nhìn cá nhân về quản trị và chuyển đổi số.
.png)
Tác giả: Sharon Nguyễn
ID: 46100
